Posty

7. Upiór

Obraz
  Upiór to istota demoniczna z wierzeń słowiańskich. Upiorami zostawali ludzie, których za życia ktoś przeklął; zmarli śmiercią gwałtowną; ci, których zwłoki sprofanowano; samobójcy i wiedźmy; także ci, którzy zginęli na skutek ataku innego upiora. Wierzono także, iż potencjalnymi upiorami są ludzie „inni” w obrębie danej społeczności: posępni, rudzi, leworęczni, kulawi, posiadający jedną zrośniętą brew lub wyposażeni w podwójny komplet zębów oraz osoby z sinym znakiem na plecach. Podejrzane u żyjących były także takie objawy jak lunatykowanie, czyli chodzenie przez sen.

6. Wilkołak

Obraz
  Wilkołak – w mitologii słowiańskiej był to człowiek, który przemieniał się z własnej woli lub wskutek klątwy w wilka lub postać będącą połączeniem tego zwierzęcia z człowiekiem. Wilkołactwo często było skutkiem klątwy, jaką czarownica rzuca na mężczyznę. Występowała również wiara w wilkołactwo wrodzone, przenoszone z ojca na syna. Obronę przed wilkołakiem według słowiańskich wierzeń ludowych miały zapewniać widły, które jako jedyne pozwalały go odpędzić lub zmusić do powrotu do ludzkiej postaci. W odczarowaniu wilkołaka miało również pomagać wypowiedzenie jego imienia albo podanie mu chleba.

5. Leszy

Obraz
  Leszy , borowy, także laskowiec, boruta, borowiec, leśny dziad, dziad borowy, wilczy pasterz – w wierzeniach słowiańskich to demon lasu, jego pan i władca zwierząt w nim żyjących. Według wierzeń Słowian ukazuje się pod postacią mężczyzny, którego wzrost zmieniał się w zależności od wysokości drzew. Ma także przyjmować postacie zwierzęce (wilk, niedźwiedź, puchacz) oraz potrafić naśladować głosy zwierząt i dźwięki przypominające wycie wiatru. Takie umiejętności mają pozwalać mu na manipulację ludźmi wędrującymi po lesie. Częstym wyobrażeniem leszego jest mężczyzna ubrany w mundur i czapkę leśnika, który nosi strzelbę lub pałkę. Wobec ludzi był zasadniczo neutralny, a jego usposobienie zależało od tego, jaki przejawiali stosunek wobec lasu i jego mieszkańców. Bywało, że wypędzał intruzów ze swojego królestwa. Mógł zaprowadzić wędrowców w głąb lasu, bądź bezpiecznie z niego wyprowadzić, wysypać dzieciom zebrane runo leśne z koszyka, uchronić przed atakiem zbójców, wydać na pastw...

4. Marzanna

Obraz
  Marzanna , Mora, Śmierć, Śmiercicha, Śmiertka to słowiańska bogini zimy i śmierci, a także odrodzenia, przebudzenia do życia. Jej imię wywodzone jest z praindoeuropejskiego rdzenia *mar-, *mor-, oznaczającego śmierć. Marzanna to również nazwa kukły przedstawiającej boginię, którą w rytualny sposób palono bądź topiono w czasie wiosennego Jarego Święta, aby przywołać wiosnę. Zwyczaj ten, zakorzeniony w obrzędach ofiarnych, miał zapewnić urodzaj w nadchodzącym roku. Kukłę wykonywano ze słomy, owijano białym płótnem, zdobiono wstążkami i koralami. Tradycja nakazywała, aby orszak złożony z kukły i dzieci z zielonymi gałązkami jałowca w dłoniach, obszedł wszystkie domy we wsi. Po drodze podtapiano marzannę w każdej wodzie, jaka się nadarzyła. Wieczorem kukłę przejmowała młodzież. W świetle zapalonych gałązek jałowca wyprowadzano marzannę ze wsi, podpalano i wrzucano do wody. Z topieniem Marzanny, również obecnie, związane są różne przesądy: nie wolno dotknąć pływającej w wodzie kuk...

3. Zmora

Obraz
  Zmora , zwana też marą (stąd powiedzenie sen mara, Bóg wiara) to w wierzeniach słowiańskich istota demoniczna, która nocą męczyła śpiących, wysysając z nich krew. Zmorę wyobrażano sobie jako wysoką kobietę o nienaturalnie długich nogach i przezroczystym ciele. Można ją było dostrzec przy świetle księżyca, gdy jego promienie przechodziły przez ciało zmory. Wyglądała więc jak widmo, nie jak „żywy trup”, jakim był strzygoń lub wampir, które w późniejszych przekazach często mieszano z pierwotnymi wierzeniami o wyglądzie zmór.

2. Rusałka

Obraz
  Rusałka – w religii Słowian demoniczna istota zamieszkująca lasy, pola i zbiorniki wodne. Rusałkami stawały się panny, które zmarły przed zamążpójściem. Rusałki głośno się śmiały, klaskały w dłonie, śpiewały. Pojawiały się w czasie nowiu księżyca i wabiły do siebie głównie młodzieńców, zachęcając do wspólnego huśtania się na drzewach (rusałki leśne) lub wspólnej kąpieli (rusałki wodne). Tych, którzy ich dotknęli, zabijały poprzez łaskotanie lub opętańczy taniec.

1. Południca

Obraz
  Południca to złośliwy i morderczy demon polujący latem na tych, którzy niebacznie w samo południe przebywali w polu. Południce zadawały napotkanym na polu ludziom zagadki, od odpowiedzi na które zależał los pytanego. Zabijały lub okaleczały swoje ofiary, dusiły śpiących na polu żniwiarzy i porywały dzieci bawiące się na skraju pola. Południce ukazywały się jako młode dziewczyny owinięte w płótno, z rozpuszczonymi w nieładzie włosami. Na plecach nosiły worki, w których porywały dzieci. W rękach trzymały zazwyczaj drąg, ożóg lub sierp, którymi potem dręczyły swoje ofiary.